آدام الئاريوس ( مترجم : احمد بهپور )
130
سفرنامه آدام الئاريوس ( بخش ايران ) ( فارسى )
از آنها ظرفيت دهها قورى آب داشتند . پادشاهان و ساير بزرگان در صورت اقامت در اينجا از اين ظروف براى خوردن غذا استفاده مىكردند . بقعهء شيخ صفى يك محل مقدس و موقوفه بود ، لذا استفاده از ظروف طلا و نقره مجاز نبود . غذاى تبركى كه قبلا شرح آن داده شد و نيز خوراكىها و نوشيدنىهائى را كه هنگام عزادارى امام حسين ( ع ) براى ما آوردند در ظروف چينى همراه با قاشقهاى چوبى بلند بود . مىگفتند كه شيخ صفى به سبب تقدس و طاعت فقط در ظروف چوبين غذا مىخورده . از جنتسرا ما را به آشپزخانهء بارگاه كه در بلندى قرار داشت بردند . در مطبخ نيز با نقرهء زيادى مزين شده بود . لوازم و ظروف در داخل آشپزخانه بهطرزى منظم و مرتب جاى گرفته بود ، ديگهاى بزرگ در كنار يكديگر قرار داشتند و بر يكايك آنها سرپوش گذاشته بودند و با ديوارى اين قسمت از ساير بخشهاى آشپزخانه مجزا شده بود . آب در جوئى كه مطبخ را دور مىزد جارى بود و توسط شيرهاى بزرگ مسين به درون ظرفها ريخته مىشد . آشپزها و شاگرد آشپزها هركدام مكان و كار مشخصى داشتند . از اين مطبخ روزانه سهوعده و هربار بيش از يكهزار نفر از خدمهء مزار و فقرا اطعام مىشوند ، ابتدا ساعت شش صبح ، سپس ساعت ده صبح و بعدازظهرها ساعت سه ، هزينه دووعده اول از محل موقوفات شاه صفى ( روزانه يكصد و پنجاه عباسى « 1 » يا سهتومان « 2 » برابر پنجاه تالر بايستى به مصرف و
--> ميلادى در ايران بود و مسلما از زمان الئاريوس يعنى 1637 ميلادى تا آن زمان تغييراتى در بقعهء شيخ صفى داده شده بود . به صفحه 14 كتاب « تشكيل دولت ملى در ايران » نيز رجوع فرمائيد - م . ( 1 ) - اصل : Abbas . همان عباسى . كتاب سياست و اقتصاد عصر صفوى صفحه 173 : « . . . سكه بعد از شاه عباس كه عباسى خوانده مىشد اول بار بر نقره ضرب شد و حدود يك مثقال ( 64 / 4 گرم ) وزن داشت . » - م . ( 2 ) - Tumain . همانكتاب صفحه 178 « يكتومان برابر پنجاه عباسى » - م .